Kennisbank, Stress & angst

Wakker worden met spanning

Leestijd: 10 minuten

Een ochtend verloopt veel fijner wanneer je niet hoeft te stressen.

Als je ’s ochtends uitgeslapen wakker wordt en genoeg tijd hebt om rustig je voorbereidingen te treffen dan vloeit de hele dag beter. Het is heel vervelend om al wakker te worden met spanning of een zenuwachtig gevoel. Wanneer je de dag begint in een onrustige of opgejaagde staat dan is het vaak onwijs lastig om daar nog uit te komen.

Als je last hebt van stress dan is het vaak moeilijk om in slaap te vallen of door te slapen. Het kan ook gebeuren dat je juist gespannen wakker wordt. In dit artikel worden de oorzaken en gevolgen besproken van wakker worden met spanning. Daarna geven we een aantal tips om met deze spanning om te gaan en oplossingen om dit probleem te verhelpen.

De oorzaken van wakker worden met een zenuwachtig gevoel

Iedereen heeft wel eens last van een slechte nachtrust en dat komt door verschillende redenen. Een ziek kind, een moeilijke dag of andere dringende zorgen kunnen ’s avonds nog naspelen in je hoofd en lichaam waardoor je ligt te draaien.

Ook als je ziek bent of een blessure hebt kan het lastig zijn om goed te slapen. Na zo’n nacht wordt je uiteraard niet even uitgeslapen en rustig wakker als normaal.

gespannen slapen

Soms word je gespannen wakker omdat je zenuwachtig bent voor een belangrijke gebeurtenis op de volgende dag. Bij veel kinderen gebeurt dit bijvoorbeeld op hun verjaardag. Als dit af en toe gebeurt, dan is het geen probleem. Je slaapt de volgende nacht weer bij en daarmee herstelt zich de vermoeidheid in je systeem.

Het is echter niet goed om geregeld onrustig wakker te worden met een zenuwachtig of opgejaagd gevoel – dat is namelijk een teken dat je teveel last hebt van stress.

Stress speelt vaak een belangrijke rol bij slaapproblemen

Steeds meer mensen hebben last van overmatige stress en daaraan gerelateerde angst. Daardoor staat hun zenuwstelsel veel te vaak op scherp. Dat is slecht voor de lichamelijke en geestelijke gezondheid en kan tot allerlei verschillende ziektes leiden. Eén van de eerste symptomen die opduiken als iemand teveel stress heeft in zijn leven zijn slaapproblemen.

Wanneer ons lichaam gestrest is – door zorgen, piekeren, werkdruk of gewoonte – dan schiet het in de vechten of vluchten modus. Deze is bedoeld voor noodgevallen en alles wordt er dan op gericht om veilig uit een dringende situatie te komen. In deze staat kunnen we niet goed rusten of verteren en het lichaam stopt met het verrichten van onderhoudswerkzaamheden. Dat is prima als het af en toe gebeurt. Op de lange termijn zorgt het er echter voor dat je reserves opraken.

Overmatige stress heeft een ander effect op elke persoon die ermee te maken heeft. Sommige mensen krijgen concentratieproblemen en bij anderen merk je het vooral aan de vertering. Er zijn ook mensen die last krijgen last van hun gewrichten of juist een angststoornis of depressie ontwikkelen.

Bijna elke persoon die teveel stress ervaart krijgt last van slaapproblemen. Het is belangrijk om dingen te veranderen in je leven wanneer dat het geval is. Zo niet, dan kan de stress leiden tot ernstige ziektes zoals diabetes, hart- en vaatziekten en de ziekte van Crohn. Uiteraard zijn er ook andere redenen waardoor je gespannen wakker kunt worden.

Te laat gaan slapen

Volgens ayurveda – de 5000 jaar oude geneeskunst uit India – is het verstandig om rond een uur of tien in bed te liggen. Zij zeggen dat je systeem automatisch toewerkt naar de slaap vanaf een uur of zes/zeven – na het avondeten dus. Na tien uur word je zenuwstelsel langzaam weer actiever waardoor het lastiger kan zijn om in slaap te vallen als je te laat in bed gaat liggen.

Uiteraard gebeurt het wel eens dat je het leven te belangrijk vindt om te gaan slapen. Dan blijf je wakker omdat er een leuk feestje is, je net een nieuwe game hebt ontdekt of tot diep in de nacht geniet van het gezelschap van een nieuwe vriend of vriendin. Na zo’n nacht wordt je vaak minder uitgerust wakker en kun je je wat gespannen voelen doordat je niet optimaal geslapen hebt.

Piekeren

Wanneer er heftige dingen gebeuren in je leven heb je de neiging om daarover te piekeren. Onze geest probeert alle problemen voor ons op te lossen door er over na te denken. Dat gebeurt vooral wanneer we niet met allerlei andere dingen bezig zijn. Al dat gepieker heeft echter helemaal geen zin. Je hebt dan de hele tijd soortgelijke gedachten die in een rondje draaien en tot geen enkele nuttige conclusie of oplossing leiden.

Piekergedachten zorgen vaak voor gevoelens van onzekerheid, angst en onrust. De hormonen en neurotransmitters die daardoor vrijkomen triggeren een stressreactie en daardoor wordt het moeilijker om rustig te slapen. Piekeren kan je wakker houden of leiden tot onrustige dromen en nachtmerries. Daardoor kun je wakker worden met een zenuwachtig of opgejaagd gevoel.

Vroeg opstaan voor iets waar je tegenop ziet

Het is uiteraard moeilijk om ’s avonds en ’s nachts niet te gaan piekeren als je de volgende dag iets moet doen waar je tegenop ziet. Misschien moet je een presentatie houden op je werk of op school.

Het kan ook zijn dat je een moeilijk gesprek moet voeren met iemand of een bezigheid gepland hebt waar je niet van houdt. Een slechte nachtrust zal niet helpen om de dag aangenamer te maken maar de kans is toch groot dat je in dit geval gespannen wakker wordt.

slaapritme

Niet lekker liggen en lichamelijk ongemak

Eens in de zoveel tijd lukt het niet om een lekkere slaappositie te vinden. Dat kan komen doordat je lichaam oververmoeid is – bijvoorbeeld na een lange wandeling of een andere sportieve uitspatting. Ook mensen die net geopereerd zijn, of last hebben van een blessure, vinden het vaak moeilijk om hun lichaam genoeg te ontspannen om lekker te slapen.

De kans dat je gespannen wakker wordt is groter wanneer je geen fijne positie vindt om te slapen. Dat kan komen door pijn of ongemak in bijvoorbeeld je rug, nek, heup of schouder. Je kunt echter ook met dergelijke pijn wakker worden als je in een rare positie hebt gelegen. Soms komt je hoofd bijvoorbeeld naast het kussen terecht waardoor je wakker wordt met pijn in je nek.

Af en toe gespannen wakker worden is geen probleem

Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen tijdelijke en chronische spanning. Als je eens in de zoveel tijd een keer gespannen wakker wordt dan is dit geen groot probleem. Uiteraard is het fijn om te weten hoe je dit kunt voorkomen, maar zolang een nachtje bijslapen je rust herstelt hoef je je geen zorgen te maken over negatieve gevolgen op de lange termijn. Wanneer je vaak last hebt van een zenuwachtig of opgejaagd gevoel in de ochtend, dan is het verstandig om daar iets aan te doen.

De gevolgen van spanning en stress

Mensen die veel last hebben van spanning en stress zitten geregeld met zichzelf in de knoop. Het zorgt ervoor dat je productiviteit omlaag gaat. Je hebt minder zelfvertrouwen en kunt minder goed omgaan met druk of heftige emoties uit je omgeving. Daardoor heb je vaker een slecht humeur en kun je uiteindelijk een depressie of een burn-out ontwikkelen.

Iedereen reageert anders op stress en daarom valt het niet precies te voorspellen wat er bij jou zal gebeuren. Dat verschil zie je bijvoorbeeld in de vertering en eetgewoonten van gestreste mensen. Het leidt namelijk in ongeveer evenveel gevallen tot gewichtstoename als te veel afvallen.

Chronisch gestreste mensen hebben meer kans op allerlei aandoeningen. Het is bijvoorbeeld wetenschappelijk bewezen dat stress vaak een rol speelt bij verschillende verteringsproblemen, hart- en vaatziekten, diabetes, een hoog cholesterol en hoge bloeddruk. Als je geregeld gespannen wakker wordt, dan is dit een teken dat er iets niet goed gaat bij het managen van stress in je leven.

Gevolgen spanning en stress

Oplossingen voor wakker worden met een onrustig gevoel

Als je vaak gespannen wakker wordt, dan is het verstandig om iets te veranderen in je leven. Een goede nachtrust helpt enorm om je stressniveau naar beneden te krijgen. Daarom sla je met deze oplossingen twee vliegen in één klap.

Jezelf voorbereiden op het slapen

Bij veel mensen staat het zenuwstelsel een te groot gedeelte van de dag op scherp. Dat is op zich al niet gezond en het is verstandig om daaraan te werken. De belangrijkste tijd om te ontspannen is voor het slapen gaan. Er zijn allerlei manieren waarop je jezelf kunt voorbereiden op het slapen.

Voor mensen met slaapproblemen is het uiterst belangrijk om een uur voor ze naar bed gaan al te beginnen met het kalmeren van hun zenuwstelsel. In die tijd wil je beeldschermen en intense ervaringen mijden. Je kunt bijvoorbeeld het licht alvast dimmen, iets gemakkelijks aantrekken en genieten van een lekkere warm bad.

Het beste effect bereik je waarschijnlijk met ontspanningsoefeningen. Je kunt bijvoorbeeld rustgevende meditaties doen zoals mindfulness. Ook passieve vormen van yoga zoals yin en restaurative kunnen onwijs helpen om zowel je spieren als je geest te ontspannen. Ademhalingsoefeningen vertellen je zenuwstelsel dat alles goed en veilig is en yoga nidra is speciaal ontwikkeld om beter te slapen.

Genoeg lichaamsbeweging

Het is veel makkelijker om ’s avonds te ontspannen wanneer je overdag genoeg lichaamsbeweging krijgt. Daarom is het verstandig om elke dag op zijn minst een stuk te lopen of fietsen. Als het je lukt om intensief te sporten dan zal je nachtrust nog beter worden. Pas daarbij wel op dat je niet oververmoeid raakt.

Het is niet verstandig om intensief te sporten in de laatste twee tot drie uur voor je gaat slapen. Dat kan er namelijk juist voor zorgen dat alles wordt geactiveerd. En dan heb je weer tijd nodig om tot rust te komen. In die tijd is het beter om op een ontspannen manier te bewegen zodat je lichaam en je geest tot herstellen en tot rust komen.

Genoeg lichaamsbeweging

Gezonde voeding

Voeding speelt ook een grote rol in de balans in je lichaam en geest. Stimulerende middelen zoals koffie, alcohol, suiker, energiedrankjes en tabak hebben een sterke invloed op je systeem. Om extra stress te voorkomen kun je het beste op vaste tijden eten. Het helpt ook om je laatste maaltijd maximaal twee tot drie uur voor je bedtijd te nuttigen. Gezonde en licht verteerbare maaltijden zorgen ervoor dat je maag en darmen niet onnodig overstuur raken.

Achterhaal de oorzaak van je stress met een psycholoog

Het grootste gedeelte van onze reacties zijn patronen die we al miljoenen keren hebben herhaald. Dat geldt bij veel mensen ook voor een stressreactie. Daardoor ben je je vaak helemaal niet bewust van je triggers en daardoor is het moeilijk om je stress effectief te managen.

Een psycholoog kan je helpen bij dit proces. Die gaat samen met jou kijken welke soorten situaties stress veroorzaken in je leven. Daarna ontwikkelen jullie samen manieren waarop je beter met dergelijke situaties om kunt gaan. Met behulp van de psycholoog kun je nieuwe gewoonten aanleren waar je de rest van je leven profijt van zult hebben.

Natuurlijke kalmeringsmiddelen

Er zijn allerlei verschillende kruiden verkrijgbaar die je kunnen helpen om te ontspannen en in slaap te vallen. Bij veel supermarkten en drogisten kun je thee kopen waarin bijvoorbeeld kamille, citroenmelisse en valeriaan zitten. Er zijn ook capsules met dergelijke natuurlijke kalmeringsmiddelen. In cannabis zit naast het psychoactieve stofje THC ook CBD, een kalmerend stofje dat op zichzelf veel mensen helpt bij stress, angst, pijn en slaapproblemen.

Gebruik een verzwaringsdeken

Een verzwaringsdeken zorgt ervoor dat je lichaam van alle kanten een lichte druk ontvangt. Daardoor heb je het gevoel dat je een knuffel krijgt waardoor je zenuwstelsel zich veilig voelt. Verzwaringsdekens helpen vooral bij slaapproblemen die ontstaan door stress, overgevoeligheid, onrust en angststoornissen.

Tips bij wakker worden met een zenuwachtig gevoel

Ook als je niet gestrest bent, of je stress goed hebt leren managen, kan het natuurlijk een keer voorkomen dat je gespannen, onrustig of met een zenuwachtig gevoel wakker wordt. Om te voorkomen dat je deze stress de hele dag met je meedraagt kun je een aantal dingen doen.

Een ochtendritueel

Veel mensen hebben een ochtendritueel zonder dat ze zich daarvan bewust zijn. Koffie, een broodje en de krant zijn veel voorkomende mogelijkheden.

Wanneer je een bewust ochtendritueel instelt dan kan dit enorm helpen om ontspannen aan je dag te beginnen. Doordat je elke dag ongeveer hetzelfde doet hoef je er niet teveel over na te denken. Je voelt je erna echter wel goed.

Ochtendritueel

Een ochtendritueel kan bijvoorbeeld wat stretches, ademhalingsoefeningen en/of een meditatie bevatten. Je kunt ook kiezen om een aantal minuten te zingen, dansen of onder een koude douche te gaan staan. Volgens ayurveda kun je ’s ochtends het beste wat reinigingen doen en een theetje drinken dat je humeur en lichamelijke staat in balans brengt. Daarna hoor je een (half) uur te bewegen en dan een ontbijt te eten dat past bij de plannen voor je dag.

Ontspanningsoefeningen

Je kunt op elk moment van de dag ontspanningsoefeningen doen als je merkt dat je gespannen bent. Er zijn oneindig veel mogelijkheden op dit gebied. Sommige mensen kunnen het beste ontspannen door te springen, shaken of schreeuwen. Anderen komen juist tot rust door op hun ademhaling te letten of even een momentje niets te doen.

Beweging en frisse lucht helpen ook veel mensen om even tot zichzelf te komen. Als het leven je teveel wordt kun je altijd even een park opzoeken. Als daar geen tijd voor is, dan kun je zelfs achter je bureau een favoriete Yoga, Pilates of Qigong oefening doen om even de stress achter te laten. Uiteraard helpen ontspanningsoefeningen ook wanneer je met een zenuwachtig gevoel wakker wordt.

Conclusie

Het overkomt zelfs de meest relaxte personen wel eens dat ze wakker worden met spanning of een opgejaagd gevoel. Als dit sporadisch een keer voorkomt dan is het geen probleem. Het is echter wel fijn om dan de tijd en ruimte te hebben om de rust op te zoeken voor je aan je dag moet beginnen. Dat kan door middel van een ochtendritueel of ontspanningsoefeningen.

Mensen die geregeld gespannen wakker worden hebben meestal een te hoog stressniveau. Het is belangrijk om daar iets aan te doen voor het allerlei vervelende problemen veroorzaakt. Je kunt je stress aanpakken en je nachtrust verbeteren door gezonder te leven, meer tijd voor jezelf vrij te maken en/of met een psycholoog te gaan praten. Ook natuurlijke kalmeringsmiddelen en een verzwaringsdeken kunnen helpen om ’s avonds snel in een diepe slaap te vallen waardoor je ’s ochtends uitgerust wakker wordt.

4 thoughts on “Wakker worden met spanning

  1. film schreef:

    Every weekend i used to go to see this web page, as i wish for enjoyment, as this this web page conations truly nice funny information too. Karlyn Ax Diella

  2. Lot schreef:

    Bedankt voor het artikel.

  3. Romy schreef:

    Wat zijn de prijzen van de verzwaringsdeken van jullie? En kan ik deze ook in de zomer gebruiken?

  4. Elif schreef:

    Interessant artikel! Ik slaap de laatste tijd niet goed en dit heeft me echt geholpen .

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.