Beter slapen, Kennisbank, Slaapproblemen

Nacht niet slapen

Leestijd: 8 minuten

Er zijn honderden verschillende redenen waarom mensen een nacht niet slapen. Iedereen heeft wel eens een nachtje doorgehaald omdat een feestje, nieuwe vriend(in), een goede game of een nieuw seizoen van die geniale serie te vermakelijk was. Waarschijnlijk heb je ook wel eens een nachtje doorgehaald omdat een opdracht voor je studie of werk persé af moest. Er zijn ook mensen die geregeld een nacht niet slapen omdat het niet lukt om in slaap te vallen.

Wat de redenen ook zijn, een nacht niet slapen heeft direct invloed op je lichaam en geest. Slaap is één van de belangrijkste mechanismen om gezond, scherp en energiek te blijven. In dit artikel beschrijven we de verschillende redenen waarom mensen ervoor kiezen om een nacht niet te slapen, of waarom ze simpelweg de hele nacht niet kunnen slapen. Daarna worden de gevolgen hiervan besproken en een aantal tips gegeven om de schade te beperken of makkelijker in slaap te komen.

Nacht(en) niet kunnen slapen

Na een nachtje doorhalen voel je je brak. Vaak wordt gedacht dat dit gevoel vooral te maken heeft met de consumptie van alcohol of andere verdovende middelen.

Slaapgebrek kan op zichzelf echter ook je levensgenot al flink verzieken. Als je weet dat je het laat gaat maken dan zorg je vaak dat je de volgende dag niet veel te doen hebt. Mensen die geregeld een nacht niet kunnen slapen hebben deze optie vaak niet.

slapen

Oorzaken van slaapproblemen

Er zijn een heleboel verschillende situaties die slaapproblemen kunnen veroorzaken. Zo moeten jonge ouders hun slaapritme aanpassen aan hun zuigeling die elke paar uur wil drinken. Daarnaast zijn er miljoenen mensen die hele nachten niet lekker kunnen slapen door stress en spanning. Ook ziekte en blessures zijn bekende redenen voor een slechte nachtrust.

Lichamelijk ongemak

Wanneer je bijvoorbeeld rugklachten hebt dan wordt het moeilijk om een comfortabele slaappositie te vinden. Dat geldt ook voor mensen die net geopereerd zijn aan een gedeelte van hun lichaam waar ze normaal op liggen. Waarschijnlijk heb je zelf wel eens een nacht liggen draaien van de koorts. Ook ontstekingen en huiduitslag kunnen zoveel ongemak veroorzaken dat je er niet lekker door slaapt.

Stress, angst en piekeren

De meeste mensen met chronische slaapproblemen hebben last van stress. Zij krijgen het ’s nachts niet voor elkaar om zichzelf genoeg te ontspannen om in slaap te vallen. Misschien liggen ze te piekeren over een moeilijke situatie in hun leven. Het kan ook zijn dat ze zo druk zijn met hun werk of studie dat ze alvast de bezigheden van de volgende dag, week of maand willen plannen in hun gedachten. Daarnaast kunnen angst en onzekerheid ook voorkomen dat je in slaap valt.

Een nacht doorhalen

Het is een compleet andere situatie als je een nachtje doorhaalt omdat je daar zelf voor kiest. Bijna iedereen is wel eens een keer ’s ochtends pas thuisgekomen omdat het feest veel te leuk was.

Op festivals maken jongeren er zelfs een sport van om zo min mogelijk te slapen – omdat het leven te leuk is om er iets van te missen, vaak ook omdat ze niet de partypoeper willen zijn. 

Het kan natuurlijk ook gebeuren dat er een nieuw seizoen van je favoriete serie uitkomt en je echt niet kunt stoppen met kijken.

te vroeg wakker worden

Ook mensen die graag gamen of helemaal opgaan in een (creatieve) hobby raken vaak zo verstrikt in deze wereld dat de tijd ongemerkt voorbij vliegt. Datzelfde kan natuurlijk gebeuren wanneer je verliefd bent of nieuwe mensen leert kennen. Dan lijkt het vaak belangrijker om nog even door te praten of knuffelen dan je ogen te sluiten en te gaan slapen.

Naarmate we ouder worden is het gebruikelijker dat werk- of studiedruk de reden is om een nacht door te halen. Veel mensen zullen af en toe een nacht niet slapen omdat ze teveel te doen hebben. Als je de volgende dag een opdracht moet inleveren of een belangrijke presentatie moet houden dan moet het slapen maar even wachten. Het is echter meestal echt geen goed idee om een hele nacht niet te slapen.

De gevolgen van een nacht niet slapen

Je lichaam en geest hebben hun rust nodig. Terwijl jij slaapt worden er allerlei herstel- en opruimwerkzaamheden uitgevoerd. Zo worden bijvoorbeeld alle vloeistoffen in je lichaam gereinigd en bijgevuld.

Doordat de schijven tussen je ruggenwervels water opnemen groei je bijvoorbeeld een centimeter of twee gedurende de nacht. Wanneer je lichaam daar niet de tijd voor krijgt zal je rug sneller slijten. 

Geestelijke gevolgen

Als je een nachtje doorhaalt dan heeft dat allerlei verschillende gevolgen. De korte termijn gevolgen zul je meestal zelf merken de volgende dag. Vermoeidheid wordt op het geestelijke niveau duidelijk doordat je concentratievermogen afneemt. Je zult ook minder goed nieuwe indrukken en informatie kunnen verwerken en je herinneringen aan de dag zijn waarschijnlijk minder helder. Je productiviteit en creativiteit gaan daardoor omlaag.

Emotionele gevolgen

Ook op het emotionele vlak zul je merken dat je moe bent. Kinderen die te lang wakker blijven gaan meestal veel jammeren en ze reageren overdreven sterk op allerlei invloeden. Ook volwassenen zijn prikkelbaarder wanneer ze moe zijn. Bij sommigen uit zich dat door irritatie, terwijl anderen juist sneller verdrietig, onzeker of boos worden.

Lichamelijke gevolgen

De gevolgen van een nacht niet slapen op het lichamelijke niveau zijn erg afhankelijk van je bezigheden gedurende de nacht. Als je veel gestaan of gedanst hebt dan zul je vermoeidheid voelen in je benen en rug. Zitten kan spanningen veroorzaken in de rug, schouders en nek. Daarnaast heb je meestal een hongerig gevoel als je moe bent. Dan wil je lichaam vooral suikers en ander koolhydraatrijk eten om zo snel mogelijk weer wat energie te hebben.

De gevolgen van chronisch slaaptekort

De meeste mensen kunnen best een paar keer per jaar een nachtje doortrekken zonder daar op de lange termijn negatieve gevolgen aan te ondervinden.

Als je echter vaak een nacht niet slaapt, of meerdere nachten achter elkaar doortrekt, dan kunnen de gevolgen nogal heftig worden.

Bij de meeste mensen trekt het lichaam op een gegeven moment aan de noodrem, het is echter veel beter voor je gezondheid om al lang daarvoor iets te veranderen.

slaapangst soorten

Lichamelijke gevolgen chronisch slaaptekort

Op het lichamelijke vlak worden eigenlijk alle fysiologische systemen getroffen. Dat merk je vaak snel aan je huid – die gaat er grauw en ongezond uitzien. Het immuunsysteem van mensen die vaak een hele nacht niet slapen lijdt ook waardoor ze sneller ziek of verkouden worden

Wanneer je lichaam niet genoeg rust krijgt, verouderen alle weefsels sneller. Geregeld nachten doorhalen kan leiden tot gewichtstoename omdat je de neiging hebt om ongezond en teveel te eten. Naast je vertering, huid en immuunsysteem krijgen ook je botten, spieren, longen en hart niet genoeg rust.

Gewoonten groeien

Ons systeem runt op gewoonten en dat is heel vervelend voor mensen die te veel spelen met hun slaapritme. Doordat er geen vast moment is waarop hun systeem reserves bij kan vullen raken sommige systemen uitgeput of door de war. Door de uitputting in het hormonale stelsel kunnen mensen met een chronisch slaaptekort last krijgen van depressie, angst, stress of burn-out.

Zo gauw het slaapritme helemaal zoek is, kan het moeilijk zijn om deze weer terug te vinden. Sommige mensen met slaapproblemen sliepen als tiener en jongvolwassene altijd en overal zonder problemen. Zij kunnen dit echter verliezen als ze te lang hun slaapritme verwarren. In combinatie met stress, angst of depressie kan het gebeuren dat slapen daarna nooit weer vanzelfsprekend wordt.

Tips na een nacht niet slapen

Wanneer je een nacht doorgehaald hebt, dan kun je het beste zo snel mogelijk toch een paar uur vrijmaken om te slapen.

Dat is niet altijd mogelijk maar je kunt wel proberen om toch je lichaam en geest wat rust te bieden.

Je lichaam kan zichzelf bijvoorbeeld beter herstellen als je een half uurtje gaat stretchen. Om je geest te laten rusten kun je kiezen voor meditatie of een powernap – zorg in dat geval wel dat je wekker luid genoeg is.

nacht-niet-slapen-tips

Zorg dat je fris bent en goed eet

Het kan natuurlijk ook gebeuren dat je helemaal geen mogelijkheid hebt om even tot jezelf te komen. In dat geval heb je een aantal opties om toch zo scherp en fris mogelijk te zijn. Een (liefst koude) douche doet wonderen en als dat niet gaat dan kun je alsnog even je gezicht wassen en je tanden poetsen. Een goede maaltijd zorgt ervoor dat je energiereserves aangevuld worden.

Energiedrankjes

Om je geest erbij te houden moet je zorgen dat je actief blijft. Zoek manieren om je interesse te wekken en daarmee je gedachten bij de wereld te houden. Stimulerende middelen zoals cafeïne, guarana, ephedra, cacao en suiker kunnen je hierbij ondersteunen. Vraag ook eens rond in je vriendenkring want iedereen heeft zo zijn eigen ‘Wat te doen na een nacht niet slapen’ tips.

Tips om beter te slapen 

Als je een chronisch slaaptekort hebt omdat je geregeld de hele nacht niet kunt slapen dan heb je juist baat bij tips om beter te slapen. In dat geval is het belangrijk om erachter te komen wat de oorzaak is van je slaapprobleem. Aan de hand daarvan kun je de juiste oplossingen vinden.

Je voorbereiden op het slapen

Er zijn allerlei manieren om je voor te bereiden op het slapen. Je kunt zorgen voor een aangename slaapkamer die helemaal donker en stil is. Het helpt ook om een uurtje voor het slapen alvast alle beeldschermen uit te zetten, het licht te dimmen en wat ontspanningsoefeningen – zoals yoga, meditatie of ademhalingsoefeningen te doen.

Een vast slaapritme

Een vast slaapritme is de beste manier om je nachtrust goed te houden of te verbeteren. Daarvoor kun je het beste een vast tijd kiezen om op te staan.

Zorg ervoor dat je dan ook direct je bed uitkomt zodat je lichaam aan deze tijd went. Je wordt dan vanzelf moe ongeveer acht uur voor de tijd waarop je wekker gaat. Als dat niet zo is, dan kun je jezelf aanwennen om negen uur voor je wekker gaat te beginnen met de voorbereidingen op het slapen. 

slaapritme

Natuurlijke slaapmiddelen

Er zijn een heleboel natuurlijke slaapmiddelen die je kunnen helpen om makkelijker in slaap te vallen. Je kunt bijvoorbeeld een thee zoeken met valeriaan, kamille of citroenmelisse. Steeds meer mensen gebruiken daarnaast CBD om te ontspannen. Dit niet-psychoactieve bestanddeel van de cannabis plant helpt ook tegen inflammatie en gewrichtspijn.

Een verzwaringsdeken

Een verzwaringsdeken helpt je zenuwstelsel om tot rust te komen. Deze deken geeft je lichaam van alle kanten een lichte druk waardoor je het gevoel hebt dat je een warme knuffel krijgt. Dat zorgt ervoor dat je lichaam ontspant en kalmeert waardoor je sneller in slaap valt en beter door kunt slapen.

Conclusie

Voor de meeste mensen is af en toe een nacht doorhalen helemaal geen probleem. Het is wel verstandig om de volgende dag niets te plannen. Als je toch verplichtingen hebt dan kom je een heel eind met een sterke kop koffie en een flinke dosis bezigheidstherapie.

Mensen die geregeld een nacht niet kunnen slapen hebben vaak chronisch slaaptekort. Zij moeten iets veranderen om te voorkomen dat ze met vervelende lange termijn gevolgen te maken krijgen. Daarvoor kunnen ze betere slaapgewoonten ontwikkelen en eventueel gebruik maken van natuurlijke slaapmiddelen of een ontspanningsdeken.

3 thoughts on “Nacht niet slapen

  1. Pip schreef:

    Bedankt voor het artikel.

  2. Senna schreef:

    Wat zijn de prijzen van de verzwaringsdeken van jullie? En kan ik deze ook in de zomer gebruiken?

  3. Bente schreef:

    Interessant artikel! Ik slaap de laatste tijd niet goed en dit heeft me echt geholpen .

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.